وبلاگ اختصاصی شیخ استاد عبدالباسط عبدالصمد

نگاهی به آثار تاریخی و جاودانه شیخ عبدالباسط و مشاهیر تلاوت

وبلاگ اختصاصی شیخ استاد عبدالباسط عبدالصمد

نگاهی به آثار تاریخی و جاودانه شیخ عبدالباسط و مشاهیر تلاوت

وبلاگ اختصاصی شیخ استاد عبدالباسط عبدالصمد

وبلاگ استاد عبدالباسط عبدالصمد سعی دارد با انتشار تلاوتها و مقاطع مختلف از آثار جاودانه شیخ عبدالباسط ، هنر و ابعاد فنی تلاوت وی را در اختیار طرفداران این شمسِ تلاوت قرار دهد .

مقام راست در تلاوت استاد عبدالباسط محمد عبدالصمد

پنجشنبه, ۹ شهریور ۱۳۹۶، ۱۲:۴۵ ق.ظ

مادر نغمات در تلاوت قرآن ، مقام بیات و پدر نغمات ، مقام راست یا رَست می باشد . این مقام از مقاماتی است که تمامی قاریان بزرگ بدون استثنا از آن در تلاوت خویش استفاده کرده اند .


هر مقامی دارای مراتب قرار ، جواب و جواب الجواب میباشد . استاد عبدالباسط قرار و جواب مقام راست را به وفور  و جواب الجواب راست را بندرت اجرا کرده .

در این بخش حدود 30 فراز بسیار زیبا در مقام راست از تلاوتهای مختلف برایتان گردآوری کرده ایم . لازم بذکر است معنای مخففات اینگونه است :

G : قرار

  J : جواب

JJ : جواب الجواب

G+J : ترکیب قرار و جواب

بهترین راه برای فراگیری این مقام ، شنیدن است و شنیدن ... پس لطفا دقیق بشنوید .


دانلود 31 فراز زیبا در مقام راست با صدای استاد عبدالباسط


الحمدلله

نظرات  (۵)

سلام آقای آذری کیا وقت بخیر چطور میشه از صدای درون حنجره بهره برد به طوری که کم تر دچار گرفتگی و تعقییر در صوت یک قاری بشه آیا باید قدرت استفاده از پرده های صوتی را آن هم در اوج گیری  کنترل کرد که به تار های صوتی آسیب نرسد؟
پاسخ:
سلام بر شما
موید باشید
حنجره در تلاوت باید بطور آهسته فعالیت کند تا در اثر این فعالیت تارهای صوتی کشش پیدا کنند . وقتی که یک قاری به سرعت اوج میگیرد ، او تارهای صوتی را سریعا به کشش وادار میکند که این امر باعث آسیب شدید به حنجره میشود . ولی اگر اوج گیری آهسته واصولی باشد تارهای صوتی با روال طبیعی بازتر میشوند و لطمه ای به حنجره وارد نمیشود . حال اگر یک قاری دچار این اشتباه شد ، و حنجره اش در ابتدای تلاوت دچار مشکل شد ، راهکار ما برای او بم خوانی است . بم خوانی باعث میشود تارهایی که بیش از حد کشیده شده اند ، به حالت قبلی شان برگردند و مشکل برطرف شود .

و مسئله مهم دیگر استفاده از پرده شروع مناسب در تلاوت است .که باعث جا افتادن صدا میشه.

قاریانی که ذاتا دارای صدای اوج هستند ، نیاز به کنترلِ آن چنانی ندارند . اما اگر یک قاری در درجات اوج مشکل داشته باشد ، با تمرین اصولی یا مشکل را رفع کند و یا اینکه اگر نتوانست مثل قاریانی از قبیل محمد احمد بسیونی از قید اوج خوانی بگذرد . تا از صدای خود  در درجاتی استفاده کند که در آن درجات دارای تسلط هست.
۱۵ شهریور ۹۶ ، ۱۷:۴۴ مرتضی انجم شعاع
سلام خدمت دوست و برادر عزیز
یک سؤال از خدمت استاد عزیزمون داشتم:
سخت‌ترین نوع تحریر در هنگام اجرا کدوم تحریره؟ آیا استاد عبدالباسط تحریر مخصوص به خود داشته که اساتید دیگه در اجرای اون به خوبی ایشان موفق نبوده باشن؟
ممنونم
پاسخ:
سلام برادر گنجینه دارم

اولا تا کنون بنده کسی رو ندیدم که انواع تحریرها را بطور بسیار واضح دسته بندی کند . شاید این مسئله ، گستردگی انواع تحریرها باشه . و تاکنون آنچه که دیدم این بوده که بخاطر عدم دسته بندی تحریرها ، هر استادی یک نام خاصی برای تحریر ها انتخاب کرده است . مثل تحریر توگلویی که این نام برگرفته از حالتی است که درون گلو شکل میگیرد . و یا تحریر سرعتی که بعلت سرعت اجرای تحریر به این نام ، نامگذاری شده است .

بعلت عدم دسته بندی تحریرها بصورت جامع ، بهترین راه برای آموزش هر تحریر ، ارائه یک نمونه صوتی از آن می باشد .حالا این ارائه فایل صوتی چه با اسم تحریر همراه باشه و یا چه بدون اسم ، بنظر بنده زیاد مهم نیست .

عده ای از اساتید تحریر پلکانی را یکی از سخت ترین تحریرها میشمارند و معتقدند که اگر یک قاری بتواند تحریر پلکانی را بطور صحیح اجرا کند ، 80 درصد از مشکلهای تحریری اش حل میشود .

عده ای نیز معتقدند تحریرهای سرعتی ، سخت ترین نوع تحریر هستند .

برخی نیز تحریر روی حروف کوتاه را سخت تر از همه تحریرها میدانند .

تحریر روی حروف کوتاه و تحریرهای سرعتی قبلا در وبلاگ مورد بحث واقع شده اند اما برای تحریر پلکانی ان شاء الله یک پست اختصاصی قرار میدهیم تا واضحتر با این تحریر آشنا شویم.

اما با این وجود بنظر بنده ، سختی تحریر ، بستگی به جنس و ساختار حنجره دارد نه به نوع تحریر . اگر اساتید یا قاریان در اجرای تحریرهای استاد عبدالباسط دچار مشکلند ، ((یکی از عواملش)) همین تفاوت در نوع حنجره افراد است .

استاد آذری کیا آیا شیخ عبدالباسط روش خاصی را برای نفس گیری در پیش می گرفت؟ یا نه داشتن نفس طولانی استعداد ذاتی میخواد؟ لطفا توضیحی راجع به قواعد و اصول نفس گیری در تلاوت بدید آیا نفس شکمی بهتره یا به طور دیگه ای هم میشه نفس رو طولانی کرد و در آخر وضعیت نفس گیری در حالت سر پا و یا نشسته به چه صورت هست؟ یا آیا میشود طوری نفس گرفت که حتی در طولانی ترین آیات هم هیچ وقت کم نیاورد؟
پاسخ:
سلام و برکات خداوند بر شما برادر گرامی
 همانطور که قبلا هم اشاره کردیم :
 داشتن نفس طولانی هم یک استعداد ذاتی میتواند باشد و هم با تمرین اصولی میتوان نفس را طولانی تر کرد .بهترین شیوه برای طولانی تر کردن نفس استفاده از تنفس دیافراگمی است.
در تنفس دیافراگمی نفس بجای سینه در شکم محبوس میشود و تمرین کردن این نوع تنفس باعث میشود تا پرده دیافراگم پایین از حد معمولش برود و این یعنی ، حجم بیشتری برای ذخیره سازی نفس ایجاد میشود . تمرین (( اصولی و آهسته در بازه زمانی طولانی )) باعث  میشود باصطلاح دیافراگم شخص پایین بیفتد و باعث افزایش حجم نفسش گردد .

چند نکته از اصول صحیح نفس گیری دیافراگمی
*** در این نوع تنفس همزمان حجم کثیری از هوا را از طریق دهان و قسمتی از آن را از طریق بینی وارد شکم میکنند .
***پرده دیافراگم مانند فنر خاصیت ارتجاعی (برگشتی ) دارد و با کشیدنِ نفس ، پایین میرود و در اثر خاصیت ارتجاعی میل به برگشت دارد ، لذا بهمین جهت نباید آهسته آهسته نفس کشید چونکه پرده دیافراگم میل به برگشت دارد و نفس گیری تدریجی باعث ایجاد فشار در سیستم تنفسی میشود . از این رو باید نفس گیری سریع باشد .
*** برای نفس گیری سریع اصولا بایست از یک ورودی با دهانه بزرگ استفاده کرد تا تنفس بسرعت انجام گیرد . و چونکه ورودی دهان از ورودی بینی وسیع تر است ، لذا تنفس از طریق دهان بسیار مطلوب تر از تنفس کامل با بینی است .
*** اما چونکه هوای وارد شده از بینی ، صاف با طراوت و مطلوب است ، لذا قسمتی از تنفس نیز از راه بینی بایستی وارد شکم شود یعنی اینکه تنفس سریع از دهان و بینی بصورت همزمان انجام شود  .
*** نشستن بطوریکه پشت کمر تقریبا زاویه قائمه ( 90 درجه نسبت به زمین ) داشته باشد .نه زیاد بطرف جلو خم شوید نه بسمت پشت .
*** حالات ذکر شده در بالا برای تمام حالات (نشسته ، ایستاده و...) کارآیی دارد و قابل الاجراست.

در حالت عملی ، این حالات را به چند نفر از دوستان قاری پیشنهاد داده ایم که نفس آنها از 30 ثانیه به 40 ثانیه افزایش یافته است که پیشرفت بزرگی محسوب میشود .
یاد گیری تمام مقامات در حالت کلی فقط و فقط به شنیدن اونها بستگی داره؟
پاسخ:
بله کاملا به شنیدن بستگی داره

شما در زندگینامه استاد عبدالباسط ، بطور مکرر شنیده اید که ایشان کیلومترها برای استماع صدای شیخ رفعت پیاده روی میکردند . و این نکته یک رمز و یک راز بزرگ از موفقیت استاد عبدالباسط است .

 یک انسانِ ناشنوا هیچ وقت نمیتواند چیزی بخواند . چون خواندن رابطه مستقیمی با شنیدن داره . و شما میبینید که همه ناشنوایان ، لال نیز هستند و از نعمت تکلم بی بهره اند . اصولا بایستی یک الگویی برای خوندن در ابتدا وجود داشته باشه تا خواندن (یا تلاوت ) شکل بگیرد . همه خوانندگان ابتدائا از شخصی شنیده اند و سپس آن را تمرین و اجرا کرده اند .  مثلا شما از استاد عبدالباسط شیوه خواندن را شنیده اید ، ایشان از شیخ محمد رفعت شنیده اند ، و شیخ رفعت از شیخ حمّاده شنیده و .... تا اینکه میرسد به آدم ابوالبشر !!!
اما اینکه آدم ابوالبشر از چه کسی خواندن را فراگرفته است شاید جوابش کمی چالش برانگیز باشد . اما طبق آیات قرآن :
وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ کُلَّهَا
و معلمِ آدم ابوالبشر ، خداوند متعال بوده است که نه تنها خواندن ، بلکه تمام اسماء خود را که هر یک دریایی بیکران از علوم زندگی دنیوی و اخروی را شامل میشود به ایشان تعلیم نموده است . و ایشان نیز به فرزندان خود و این علوم نسل به نسل به انسانهای امروزی رسیده است . البته این نوع تلاوتی که امروزه میشنویم ، بعید بنظر میرسد در زمانهای قدیم یعنی هزاران سال پیش وجود داشته باشد ، آنها تلاوت میکردند اما تلاوتی ساده و ابتدایی .

حال یک سوال مطرح میشود : اگر انسان از طریق شنیدن میتواند بخواند ، پس آیا  ما بیشتر از شنیده هایمان نمیتوانیم بخوانیم ؟
انسان موجودی است که از طریق دیدن ، شنیدن ، حس کردن ، لمس کردن و ... و همچنین تجربه ، درک میکند . اما آیا مثلا استاد عبدالباسط ، تلاوت شاهکار مریم تکویر را قبلا از کسی شنیده بود ؟ آیا کسی چنین الگویی از تلاوت را به ایشان تعلیم داده بود ؟ آیا قبل از ایشان ، تلاوتی شبیه به تلاوت مریم تکویر استاد عبدالباسط  وجود داشت ؟
پس او چگونه با وجود اینکه چنین تلاوتی نشنیده بود ، ولی آن را اجرا کرده است ؟
پاسخ این سوال بطور ساده این چنین است :

وَأَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى 
و اینکه براى انسان جز حاصل تلاش او نیست
تلاش = حاصل
این آیه در فرعیاتی که الان در موردش بحث میکنیم ، اینچنین معنی میشه : هر کس شنیده هایش را  به اندازه تلاشش میخواند . و طبیعی است هیچ کسی بدون تلاش نمیتواند بخواند یا تلاوت کند .
اما اگر چیزِ دیگری تحت عنوان (( اشتیاق )) به تلاش اضافه شود ،
مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا
هر کس (بسوی کاری) با نیکی (اشتیاق) آمد ، پس برایش ده برابر مثل آن است .
تلاش + اشتیاق = حاصل ضرب در 10
و این آیه در فرعیاتی که فعلا در موردش صحبت میکنیم ، اینچنین معنا میشه :
اگر با اشتیاق بسوی تلاوت بروی ، تلاوتی ده برابر بیش از آنچه تلاش کردی نصیبت میسازد و میتوانی به اندازه شنیده هایت بخوانی بعلاوه اینکه 9 برابر تلاشت ، خداوند در ذهن تو آهنگ هایی الهام خواهد کرد که قبلا از هیچ جایی نشنیده بودی !!! و اینچنین است که استاد عبدالباسط در اثر تلاش+اشتیاقش  شاهکارهای بینظیر و پی در پی را خلق میکند (بدون الگوی قبلی) !!!

پس ابتدا میشنویم و پله پله تا ....


خیلی ممنون. تقریبا میشه شباهت نغمه ها رو متوجه شد. خوب بود...
پاسخ:
خواهش میکنم

وقتی به این نغمه ها گوش داده بشه ، کم کم میشه فهمید که حالتِ این نغمات چه جوریه . گوش دادنِ مکرر به نغمات برای تشخیص یک نغمه خیلی خیلی موثره و بنده بهمین خاطر فرازهایی را از تلاوتهای مختلف گردآوری میکنم تا مستمع درک کنه که مثلا مقام راست در چه حالتی خوانده میشه . مثلا راستی که استاد در جوانی خوانده با راستِ ایام پیری کمی متفاوت است اما مایه های هر دو ، یکی است . ایشان در ایام پیری خیلی خیلی راست را با چهارگاه ترکیب میکنند و حالتی محزون به راست میدن . بهمین جهت راست هایی که در ایام پیری اجرا شده کمی متفاوت و تاثیر گرفته از چهارگاه است . البته بنده سعی کردم در این پست فقط راست های خالص را منتشر کنم و تا حد ممکن از انتشار ترکیبات راست با دیگر نغمات خودداری کنم مگر ترکیبی بصورت جزئی باشه .

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">