وبلاگ اختصاصی شیخ استاد عبدالباسط عبدالصمد

نگاهی به آثار تاریخی و جاودانه شیخ عبدالباسط و مشاهیر تلاوت

وبلاگ اختصاصی شیخ استاد عبدالباسط عبدالصمد

نگاهی به آثار تاریخی و جاودانه شیخ عبدالباسط و مشاهیر تلاوت

وبلاگ اختصاصی شیخ استاد عبدالباسط عبدالصمد

وبلاگ استاد عبدالباسط عبدالصمد سعی دارد با انتشار تلاوتها و مقاطع مختلف از آثار جاودانه شیخ عبدالباسط ، هنر و ابعاد فنی تلاوت وی را در اختیار طرفداران این شمسِ تلاوت قرار دهد .





مقام شناسی تلاوت شاهکار کهف قصارالسور شیخ عبدالباسط  سال 1957 مسجد یلبغا دمشق

دانلود تلاوت :

http://s9.picofile.com/file/8302292100/Kahf_60_78_107_END_Takwir_Dhoha_Inshiraah_Hamd_Yalbogha_1957_.mp3.html


استعاذه وبسمله در بیات آغاز میشود .


فراز 1 : وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَیْنِ أَوْ أَمْضِیَ حُقُبًا ﴿۶۰﴾در بیات دوکا اجرا میشود . طنین صدای پر قدرت بم در این مقطع بسیار زیباست.

فراز 2 :
  وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَیْنِ أَوْ أَمْضِیَ حُقُبًا ﴿۶۰﴾
اختلاف قرائت و ورود به روایت السوسی در نغمه بیات شوری . بیات شوری در مایه های ( حجاز+بیات ) میباشد. معمولا قریب به بیش از 90 درصد قراء در ابتدای تلاوت از لحن های تکراری و ملال آور استفاده میکنند آنقدر تکراری که مستمع قبل از فراز تشخیص میدهد که چه چیزی خوانده خواهد شد !!! ولی استاد عبدالباسط در این مقطع برای تنوع بخشیدن به این فراز از ضرب خوانی استفاده میکند . کافیست برای درک ضرب خوانی به قسمتهای رنگی آیه توجه کنید .

فراز 3 :
فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَیْنِهِمَا نَسِیَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ سَرَبًا ﴿۶۱﴾
در این فراز ما شاهد بالا بردن درجات صوتی استاد هستیم . استاد عبدالباسط معمولا برای ارتقاء درجه صوتی از  بیاتین استفاده میکند . به این حالت مدولاسیون نیز میگویند . که درآن صوت قاری درجه به درجه بالاتر میرود . 
در حالت کلی روشِ شیخ عبدالباسط برای اوج گیری و ارتقاء درجه صوتی ، استفاده از مدولاسیون در نغمه بیاتین است . و نکته دیگر در تحریر توگلویی ( سربا ) است که بنظر بنده این تحریر ناخودآگاه زده شده و ارادی نبوده است ولی در تلاوت شیخ عبدالباسط تحریرهای غیر ارادی و ناخودآگاه نیز بسیار زیبا بثمر مینشینند.

فراز 4 : فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِینَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا ﴿۶۲﴾

بیات با قفله بسیار پخته و زیبا . در این فراز شیخ برای جبران نقیصه ی لحنی ، از آنجاییکه نصبا جای مناسب و اصولی برای مانور لحنی نیست ، لذا در عبارت هذا این نقیصه را جبران میکند و لحنی زیبا را اجرا میکند.


فراز 5 : فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِینَا مِنْ سَفَرِنَا

فراز 6 :   آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِینَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا ﴿۶۲﴾

این دو فراز در بیات و در روایت وَرش از نافع اجرا شده است . با توجه به اینکه مسجد یلبغا در نبش یک خیابان واقع شده است ، صدای بوق خودروها نیز بگوش میرسد . و نکته دیگر حضور پلیس در منطقه برای برقراری نظم در آن اجتماع پرجمعیت است . صدای سوت پلیس نیز حاکی از این امر است .

و در انتهای فراز 6 یکی از مستمعان با صدای بلند حرفی میزند که در ضبط بسیار ضعیف شنیده میشود  شاید فقط برادر گرامیم آقا محمود کشف رمزش کنند و بگن که ایشون چی میگه.


فراز 7 :  قَالَ أَرَأَیْتَ إِذْ أَوَیْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ

استاد دوباره مدولاسیون را اجرا میکند و درجات صوتی اش را بالاتر میبرد . این دومین باریست که استاد از بیاتین برای ارتقاء درجه صوتی اش استفاده میکند . هر استادی از روش خاصی برای بالابردن سطح صوتی اش استفاده میکند ( مثلا استاد مصطفی اسماعیل یا استاد کامل یوسف از راست نوروز برای مدولاسیون استفاده میکنند .)


فراز 8 : قَالَ أَرَأَیْتَ إِذْ أَوَیْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِیهُ إِلَّا الشَّیْطَانُ

تحریرهای زیبا و قفله محزون در بیات


فراز 9 : وَمَا أَنْسَانِیهُ إِلَّا الشَّیْطَانُ أَنْ أَذْکُرَهُ

ادامه بیات با شمیمی از صبا در ابتدای فراز . تحریرهای لرزشی در این فراز و همچنین تحریر دشوار بر روی قفله .


فراز 10 : وَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ عَجَبًا ﴿۶۳﴾

متانت و خضوع صدای شیخ در اجرای این بیات


فراز 11 :  قَالَ أَرَأَیْتَ إِذْ أَوَیْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ

به به واقعا زیباست . مگر بیات نوا به این زیبایی پیدا میشه ؟ شیخ در روایت ورش تلاوت میکند و قفله ی ابداعی اش که کوله باری از تجربه و مهارت را نشان میدهد ، به اجرا میگذارد.


فراز 12 :  فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِیهُ إِلَّا الشَّیْطَانُ أَنْ أَذْکُرَهُ

و شیخ برای سومین بار بیاتین میخواند و مدولاسیون را اجرا میکند . حالا شاهد صدای کوک و اعجازی استاد هستیم و این صدا هر مستمعی را تشنه و تشنه تر میکند .


فراز 13  : وَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ عَجَبًا ﴿۶۳﴾

بیات در قوام صدای شیخ


فراز 14  : قَالَ أَرَأَیْتَ إِذْ أَوَیْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِیهُ إِلَّا الشَّیْطَانُ أَنْ أَذْکُرَهُ

الله اکبر وقتی شیخ وارد مقام محزون صبا میشود ، اشک از چشم نیز همزمان جاری میشود . وقتی به (فانی ) میرسد تحریری بسیار از دل برآمده و محزون میزند و تحریر زیری در (نسیت) و یک ضرب خوانی در قسمت قرمز   و تفشی بسیار فنی و فصیح در ( الشیطان) اجرا میکند.


فراز 15  : وَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ عَجَبًا ﴿۶۳﴾

مقام صبا در بم بسیار زیبای استاد .


فراز 16  : قَالَ ذَلِکَ مَا کُنَّا نَبْغِ

صبا با ملودی اذانی .

این روش یکی از جذبه های تلاوت اساتید میباشد . در این روش مقامات قرآنی را با ملودی اذان ترکیب میکنند و حالتی مثل فراز 16 خلق میشود .


فراز 17  : فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا ﴿۶۴﴾

یک صبای لطیف !!! واقعا چهار تا کلمه است ببینید چجوری اینها را به این شیوایی ادا میکند . این فراز کوتاه آنقدر دلنشین است که از بچگی تا بحال خیلی این فراز رو دوست دارم.


فراز 18  : فَوَجَدَا عَبْدًا مِنْ عِبَادِنَا آتَیْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا ﴿۶۵﴾

با صبای محزون شروع میشود و در عبارت ( وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا ) به بیات منتقل میشود .

تحریرهای آسمانی را در این فراز بشنوید خصوصا در عبادنا اتیناه


فراز 19  : فَوَجَدَا عَبْدًا مِنْ عِبَادِنَا آتَیْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا ﴿۶۵﴾

ترکیب قرار صبا با جواب صبا و انتقال به بیات در عبارت (وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا ) ضرب خوانی در دو مقطع مشخص شده . بسیار زیبا وفنی ...


فراز 20  : قَالَ لَهُ مُوسَى هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا ﴿۶۶﴾

فرازی زیبا در ادامه صبا


الحمد لله



۹۶/۰۵/۱۰
محمد آذری کیا

نظرات  (۴)

در مورد سال تلاوت هم حدودا گفته میشه که 1957. هر چند باز بعضی ها اینو به صدای دهه 60 (اوایل 60) هم نسبت دادن و البته یه زمانی میگفتن در همون سال 1958 کهک مریم تکویر رو خونده اینم در همون سال بوده... به هر حال 1957 مقبولیت بیشتری داره. تشخیص این موارد خیلی سخته چون تقریبا هیچ جا ثبت نشده...
پاسخ:
بسیار عالی برادر عزیز ممنونم
گاهی میتوان گفت چند تلاوت از استاد ، مثل هم در یک اسلوب خاصی تلاوت شده که شبیه همدیگرند ، مثل همین تلاوت کهف و تلاوت سوره محمد که حضورتان تقدیم شد.  یا تلاوتهایی دیگر مثل انتهای سوره یاسین با سوره مطففین که در یک اسلوب خاص ، شبیه به هم تلاوت شده اند ، از این شباهتها میتوان پی برد که متعلق به یک دوره  یا سال خاصی  هستند . اگر تاریخ دقیق یکی از این تلاوتهای مشابه دقیقا مشخص باشه ، میتوان زمان سایر تلاوتها را تخمین زد.
البته نیازی به اصلاح پست نیست و مسجد یلبغا چیزی هست که مورد تاییده و در توثیقات مختلف اومده. من فقط خواستم مطالبی که در سال های قبل در منتدیات بحث بود رو تا اونجایی که تو حافظم هست اینجا بگم که خوانندگان در جریان باشند و به اصطلاح صرفا جهت اطلاع هست... اگر تلاوت ذاریات رو گوش بدید با احتمال خیلی خیلیی زیاد نتیجه میگیریم که مکان این دو تلاوت یک جا هست. هم جو و صدای آدمها و هم صدای بوق ماشین ها... توی تلاوت ذاریات اولش میگه مسجد مازی. یعنی صدای گوینده رادیو یا هر کس دیگه ای که هست داره میگه مسجد مازی. برای تلاوت کهف نسخه ای که گوینده قبل یا بعد تلاوت باشه من ندیدم تا حالا...
البته لازمه اینم بگم که بعضا این گوینده ها حتی اگه مال رادیو مصر هم باشن بعضی وقتها اشتباه میکنن!! نمونه واضحش تلاوت استدیویی ابراهیم-قدر هست که یه نسخه ازش بوده که رادیو مصر میگه مسجد الحسین و صدای آدمها رو اضافه کردن!!! از این مدل چیزای عجیب غریب خیلی زیاده و میتونم بگم که برای بعضی از قاریان دیگه مثل مصطفی اسماعیل وضع از این لحاظ خیلی بدتره!!
به هر حال از این بابت اشاره کردم که احیانا اگر تلاوت کهف قصاری گفتن مال مسجد مازی هست در حقیقت همین تلاوته و نه چیز جدید.
پاسخ:
درود بر شما
واقعا اطلاعات جامعی دادید در این زمینه .
لازم شد که یک تشکر ویژه و صمیمانه از شما ، بابت توضیحات کاملتون داشته باشم. جزاک الله خیرا یا اخی
و یک چیز تا یادم نرفته بپرسم ، 
برای این تلاوت دو سال ذکر شده 1957 و 1958 نظرتون در این مورد چیه؟
۱۱ مرداد ۹۶ ، ۰۸:۵۹ مرتضی انجم شعاع
بی صبرانه منتظر ادامه تحلیل این شاهکار هستم. ممنون بابت این انتخاب
پاسخ:
دردود بر شما
اطاعت امر میشه برادر
نظر شما در مورد مکان این تلاوت چیه ؟
با اجازه شما این توضیح رو بدم که این تلاوت هم از اونهایی هست که از قدیم میگفتن مسجد اموی! بعدا آقای طویل که خودش اهل سوریه بود (و چندین ساله که هیچ خبری ازش نیست) گفت که این تلاوت در مسجد جامع یلبغا اجرا شده. بعدا که تلاوت ذاریات منتشر شد و اون تلاوت مال مسجد مازی بود، با توجه به جو یکسان تلاوتها بعضیها میگفتن که کهف هم مال مسجد مازی هست... به هر حال یا یلبغا یا مازی... ما هم البته به توثیق های آقای عبدالهادی استناد میکنیم در نهایت... صرفا جهت اطلاع خواستم بگم.

در مورد صدای اون بابا که گفتید... اول این که شما لطف دارید.. ما هم همچین تخصصی در اصوات زبان اصلی نداریم و این یکی خیلی  نامفهومه... ولی آهنگ حرفاش بر وزن "اشهد ان محمد رسول اله" هست!!! به نظر من...
پاسخ:
سپاسگذارم از توضیحات شما
آیا تا کنون نظر قطعی و مختوم در مورد مکان این تلاوت وجود داره یا اینکه فعلا در حد گمانه زنی است ؟ با این همه صاحبنظر عربی در مورد تلاوتها ، سخته به یک نتیجه واحد رسید .  اما اگر نظر قطعی وجود داره که مثلا مسجد مازی صحیحه ، بنده در پست جدید اصلاح کنم .
گاهی بنظرم میاد که کلا از ارائه زمان و مکان تلاوتها صرفنظر کنم تا بیشتر به ابعاد فنی تلاوت بپردازیم ولی گاهی هم فکر میکنم که دانستن زمان و مکان تلاوت هم ضرری نداره ، اما آدمو با چالشهایی درگیر میکنه . مثل همین مسجد مازی یا یلبغا

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">